Zor Dönemlerde Katma Değerli Sektörler ve Sürdürülebilirlik

Perşembe
04.07.2024
Satın aldığımız mal ve hizmetler dünyanın çeşitli ülkelerinden gelen girdilerden oluşmaktadır. Ancak, bu küresel üretim zincirindeki mal ve hizmet akışları, her zaman uluslararası ticaretin geleneksel ölçülerine yansıtılamaz, aynen içinde bulunduğumuz zor dönemde yansıtılamadığı gibi…
 

Katma değerli sektörlerde ticaretin geliştirilmesi, her ülke tarafından dünya çapında tüketilen mal ve hizmetlerin üretimindeki katma değeri göz önünde bulundurarak sağlanmaktadır. Katma değerli sektörlerde ticaretin geliştirilmesi ülkeler arasındaki ticari ilişkilere yeni bakış açıları sağlayarak politika yapıcıları daha iyi bilgilendirmek üzere tasarlanmıştır.

Katma değerli sektörlerin ticaret göstergeleri, bir ürünün katma değerinin olması durumunda cari birim fiyatlarla veya hisse senedi bazında yüzde olarak ifade edilmektedir.

Pandemi, savaşlar vb. sorunların dünya ekonomisi üzerinde büyük ve olumsuz etkileri olmuştur ve olmaya da devam edecektir. Birçok işletme en azından geçici olarak yaptıkları ticaret hacmini küçültmekte ya da durdurmaktadır. Olumsuzlukların belirli sektörler üzerinde olumsuz bir etkisi bulunmaktayken bazı sektörler için durum tam tersidir. Bütünsel olarak ele alındığında ise pandemi ve savaşlar genel anlamda ekonomide birçok sektörde iş kaybına yol açmışve aşmaya devam edecektir.

Güncel bilgiler ışığında geliştirilen bu argüman ile farklı sektörlerin ekonomi için önemine değinmekte fayda görüyorum. Brüt Katma Değer ile ölçülen üretilen malların ve sunulan hizmetlerin toplam değeri, her sektördeki iş sayısı ve ortalama kazançlar hakkında dünya genelindeki en son istatistiklere bakalım.

Brüt Katma Değerli Sektörler:

Mart 2020'de dünya genelinde her geniş sanayi sektöründeki toplam iş sayısı ve serbest meslek işlerinin sayısı, bu sektörlerin her birinde 2020'de tam zamanlı çalışanlar için haftalık ortalama kazançlar ve 2020 ilk çeyrek için brüt katma değerli sektörler incelendiğinde; toplam iş sayısının sektörler arasınormal dağılım göstermediğigözlenmektedir. Ayrıca, toplam iş sayısının %35’i iki sektörde ve toplam işlerin yaklaşık %55’i isebeş sektörde yoğunlaşmıştır.

Ülkeler ortalaması gözetilerek belirlenen en fazla iş alan sektör, yaklaşık 5 milyon toplam iş ile perakende sektörü ile toptan satış sektörüdür. 4.5 milyon iş ise sağlık sektörü ve bakım sektörlerinde yoğunlaşmıştır. Bu iki sektörde, dünyadaki tüm işlerin dörtte birinden fazlasıtoplanmıştır; perakende sektörü ve toptan satış sektörü dünya genelinde toplam işlerin %15’ini kapsamaktadır.  Sağlık sektörü ile bakım sektörü ise dünya genelinde toplam işlerin %13’ünü kapsamaktadır.

Pandemi döneminde hangi sektörlerde en çok serbest meslek sahibi bulunmaktadır?

Ülkeler ortalaması gözetilerek belirlenen serbest meslek sahiplerinin en çok bulunduğu sektör, yaklaşık 840.000 toplam serbest meslek iş ile inşaat sektörüdür. İnşaat sektöründeki serbest meslek iş sayısı dünya genelinde toplam serbest meslek iş sayısının %18'i kadarıdır. Toplam serbest meslek iş sayısının çokluğuna göre inşaat sektörünü en çok serbest meslek iş sayısına sahip tarım sektörü takip etmektedir. 

Pandemi döneminde hangi sektörler en savunmasızdır?

Bu dönemde özellikle en olumsuz etkiyi sanat ve eğlence, konaklama ve yiyecek içecek hizmet sektörleri görmüştür. Bunları perakende ve toptan satış sektörleri takip etmektedir.

Dünya genelinde toplam serbest meslek iş sahiplerinin % 17'si ve tüm işlerin neredeyse %25’i bu üç sektörde toplanmaktayken; bu oranlar hızla azalmıştır. Bu sektörler ayrıca dünyanın toplam ekonomik üretiminin% 15'inden de sorumlu sektörlerdir.

Krizle ilgili belirsizlik, hangi sektörlerin talepte en hızlı düşüşü yaşayacağını belirlemeyi zorlaştırmaktadır.Bahsedilen sektörlerin ticari faaliyetlerinde yaşanan gecikmeler, sektörlerin önemli girdilerini ve hizmet ettiği diğer ekonomik faaliyet alanlarını olumsuz etkilemiştir. Örneğin, dağıtım, finans ve taşımacılık hizmetleri imalat sektörünün önemli girdileridir. İmalat sanayi ihracatında toplam hizmet katma değeri, %30 civarında olmuştur. Dolayısıyla pandemi döneminden olumsuz etkilenen imalat sektörü dolaylı olarak hizmet sektörünü de olumsuz etkilemiştir.

Pandemi ve savaşlar gibi zor dönemlerin ülkelerin, özellikle alıcılar ve satıcılar arasında yakınlık gerektiren sektörlerin ticaretini engellemesi söz konusudur. Genel olarak katma değer oluşturan sektörlerin önemi göz önüne alındığında, ülkeler arası kısıtlamaların derecesi ve süresi salgın sonrası ekonomik süreci şekillendiren önemli bir belirleyicisi olmuştur ve bu uygulamaların etkisi hala devam etmektedir. Rusya- Ukrayna savaşı ve Gazze saldırıları gibi dünyanın pek çok bölgesinde yaşanan elim hadiseler de göz önüne alındığında, dünya ekonomisi her geçen gün geriye gitmektedir. Bu gidişe son veren adımlar atılmadığında ise insan hayatını tehdit eden kıtlık vb. çok daha olumsuz koşullarla baş etme zorunluluğu doğacaktır. Pek yakın tarihte insanoğlunun yüzleşmesi gereken bu gerçekten kaçınabilmek ise ancak ve ancak atılacak yenilikçi adımlar ve sürdürülebilir ekonomilere geçiş sürecini hızlandırmakla mümkündür. Sürdürülebilir inovasyonlara yapılan her yatırım, gelecek nesillere bırakılacak en iyi mirastır. Gerek makro ölçekte ülkeler, gerekse mikro ölçekte toplum ve bireyler sürdürülebilirlik konusuna duyarsız kalmamalı ve bu bağlamda herkes elinden gelen çabayı göstermelidir. Unutmayalım: Bu Dünya bizim ve güvenle yaşayabileceğimiz başka bir yer yok!

 


YENİ MAKALELER

Şirketler Yapay Zekayı Hangi Süreçlerde İşlerine Entegre Etmeli? /12.06.2024

Ekmob Kurucusu ve CEO’su Sunay Şener, yapay zekada her gün şaşırtıcı gelişmeler yaşandığını belirterek, şirketlerin yapay zekayı hangi süreçlerde işlerine entegre edeceklerini bugünden itibaren tasarlaması gerektiğini belirtti.

İkinci Şans Arayan AVM'lerin Değişimi /29.05.2024

Başarılı alışveriş merkezi projesi için öncelikle ''doğru yer seçimi + doğru konseptin belirlenmesi + doğru mağaza karması ve doğru yönetim'' şarttır. Tabii bu başlıklar ve alt başlıklar çoğaltılabilir ama işin özü "Doğruların bir araya geldiği AVM projesi" başarılı olur.

‘Yeni yüzyılın’ yıldızı sağlık turizmi olacak /24.05.2024

Türkiye; deniz, kum, güneş turizmi dışında sağlıktan doğaya, spordan kültür turizmine kadar birçok alanda milyonlarca turist çekerken, son yıllarda en büyük ataklardan birini ise sağlık turizmi ile gerçekleştirdi. 2022 yılında Türkiye’nin sağlık turizminde 4 milyar dolarlık gelirle rekor kırdığını ifade eden Türk Sağlık Turizmi Derneği (TÜSATDER) Başkanı Dr. Servet Terziler, atılacak adımlarla ve özellikle markalaşma çalışmalarıyla Türkiye’nin 2024 yılında sağlık turizminden elde ettiği gelirin 4 milyar doların üzerine çıkabileceğini söyledi.

DÜNYA GASTRONOMİ DERNEĞİ BAŞKANI ERİK WOLF, GASTROSHOW ETKİNLİĞİNDE YER ALACAK /08.05.2024

Dünya Gastronomi Derneği Başkanı Erik Wolf, 30-31 Mayıs tarihlerinde Gastronomi Turizm Derneği ve Turkuvaz Medya’nın İstanbul’da gerçekleştireceği Gastroshow kapsamında Türkiye’de konuşmacı olarak yer alacak.

HuaweiCloud Türkiye ile Logosoft Güçlerini Birleştirdi /20.03.2024

Türkiye’de yatırım yapan ilk hyperscaler ve publiccloud hizmeti sunan Huawei Cloud Türkiye ile işletmelerin dijital dönüşümleri için gerekli olan bulut teknolojilerine yatırım yapan Logosoft güçlerini birleştirerek, yeni bir iş birliğine imza attı.

EN ÇOK OKUNANLAR

Gönül Kahvesi, Franchise Yatırımcılarını Bekliyor! /14.07.2024

Gönül Kahvesi, franchise yatırımcılarına yüksek karlılık ve kapsamlı destekler sunan eşsiz fırsatlar sunuyor. Aşağıda yer alan bütcenize uygun olabilecek üç farklı konseptimizle siz de bu başarılı ailenin bir parçası olabilirsiniz

Ayağa kalk ve yoluna devam et! /01.07.2023

Sylvester Stallone’nin hayatı, çoğumuzun detaylarını pek bilmediği zorluklarla dolu ilginç bir hikâyeye sahip. Yaşadıkları ve hayat mücadelesi, Rocky filmleri gibi oldukça da ilham verici.

İyi Bir Franchise Sözleşmesi Nasıl Yazılır? /29.03.2024

Bu makalede her iyi franchise sözleşmesinin kapsaması gereken 12 temel konu başlığı bulunmaktadır ve bunların neler olduğuna gelin yazının devamında beraber bakalım.

Sizin için doğru Franchise'ı bulmak /15.02.2024

Herkes, başarılı olabilecek bir işe yatırım yapmak ister, bu sır değil ama buna ulaşmak hayal de değil. Peki, size en uygun işi bulmak için başlıca kriterleriniz ne olmalı? Ayrıca pazarda bunun için nasıl bir araştırma yapmalısınız? Buyrun cevaplara bir bakalım.

b-fit’ten 4 Ayda Yatırımını Çıkartan İş Modeli /02.10.2023

b-fit Yönetim Kurulu Başkanı Burcu Topal, sağlıklı yaşam ve sporu seçen girişimciler için b-fit şubesi açmanın detaylarını ve artılarını anlatarak, b-fit’in 4 ay gibi kısa sürede yatırım maliyetini çıkarıp para kazandırmaya başladığını belirtti.

FORUM’DA POPÜLER